Çok Yönlü Kültürün Aynası
Hatay Mozaik Müzesi, şehrin çok yönlü kültürünün ve uyumlu kozmopolit yapısının adeta bir yansımasıdır. Mozaikler, özellikle Princeton Üniversitesi’nin Hatay ve İskenderun’a bağlı Antakya’nın Emekliye semtinde yaptığı araştırmalarla gün yüzüne çıkarılmıştır. Halen Cumhuriyet Alanı’nda bulunan Arkeoloji Müzesi’nde sergilenen bu mozaikler, yaklaşık 1250 metrekarelik bir alanı kaplamaktadır Sotarya Mozaiği.
Mozaiklerin Tarihçesi
Mozaiklerin yapım öyküsü M.Ö. 4000’lere kadar uzanır. Mezopotamya’daki Uruk ve Anadolu’daki eski tapınaklarda mozaik tekniklerinin ilk örnekleri görülmüştür. Roma ve Bizans dönemlerinde mozaikler altın çağını yaşamıştır. Örneğin, Gordion’da çakıl taşlarından yapılmış mozaikler, dönemin sanat anlayışını yansıtırken, Olynthos’ta 2. yüzyılda yapılan mozaikler daha gelişmiş tekniklerle üretilmiştir.
Roma Çağı’nda mozaikler, doğadan toplanan küçük taşların birkaç santimetre boyunda kesilerek özel harç üzerinde dizilmesiyle oluşturulurdu. Bizans Dönemi ise mozaik sanatında cam ve altın kullanımıyla öne çıkmıştır. En yaygın biçim ise taş tessera ile yapılan mozaiklerdir. Mısır’da ise mozaiklerde değerli taşlar ve kakmalar kullanılarak “Opus Vermiculatum” tarzı uygulanmıştır. Orta Çağ’da da mozaik yapımı devam etmiştir.
Hatay Mozaik Müzesi’nin Kuruluşu
Müze inşaatına 1934 yılında başlanmış, 1948 yılında ise hizmete açılmıştır. Ancak zamanla alan yetersiz kaldığı için müzeye yeni bir ek bina inşa edilmiştir. Müze yalnızca mozaiklerle değil, çevredeki höyük, mağara ve antik kentlerde yapılan kazılarda ortaya çıkarılan değerli eserlerle de zenginleştirilmiştir Guided Round Tours Turkey.
Dünyada ve Türkiye’de Önemi
Hatay Mozaik Müzesi, dünyanın en önemli mozaik müzelerinden biri olarak kabul edilir. Dünyada ilk mozaik müzesi Tunus’taki Bardo Müzesi iken, Hatay Müzesi de özellikle mozaik koleksiyonuyla tanınmıştır.
Mozaiklerin Temaları
Müzede sergilenen mozaikler, temalarına göre altı bölüme ayrılır:
Doğa – Bitki ve hayvan motifleri
Sosyal Yaşam – Günlük hayat sahneleri
Mitoloji – Tanrı ve kahraman hikayeleri
Geometrik – Motif ve desenler
Soyut Kavramlar – Anlam ve semboller
Karma Konular – Birden fazla temayı birleştiren eserler
Müze koleksiyonunda yer alan 123 mozaik panosu arasında, tarihi ve sanatsal açıdan önemli olan örnekler ziyaretçilere anlatılmaktadır.
